Donanım Nedir?

Donanım, bir bilgisayarın fiziksel parçalarına verilen genel bir isimdir. Eğer birinden bilgisayar donanımını açıklamasını isterseniz “El ile tutulup göz ile görülebilen tüm parçalardır.” cümlesini duyabilirsiniz.

Donanım, genel olarak bir yazılım tarafından belirtilen komutları ya da talimatları çalıştırır. Donanımın her bir parçası birbirinden farklı işlevlere sahip olsa da her birinin sağlıklı ve verimli çalışabilmesi için de bir yazılıma ihtiyaçları vardır. Donanım, iç donanım (dahili) ve dış donanım (harici) olarak iki bölüme ayrılmıştır.

İç ve Dış Donanım Nedir?

1. Dahili Donanım (İç): Eğer bir donanım parçası, bilgisayar kasası gibi bir donanım parçasına yerleştiriliyorsa bu bir iç donanımdır. İç donanım parçalarına anakart, ram, işlemci, ses kartı, ekran kartı, ethernet kartı, modem ve sabit disk örnek verilebilir.

İç Donanımın açıklamaları:

Anakart (Motherboard): Üzerindeki slotlar ve soketler sayesinde; işlemci, ram, sabit disk, ekran kartı, ses kartı, ağ kartı takılabilir. Üzerinde bulundurulan birimlerin birbirleri ile veri yolları sayesinde iletişimini gerçekleştirir.

İşlemci (CPU – Central Process Unit, MİB – Merkezi İşlem Birimi): Verileri işleyip yazılımın komutlarını gerçekleştiren bölümdür. Bir bilgisayarın beyni olarak geçen işlemci aritmetiksel ve matematiksel işlemleri yapar.

Ram (Random Access Memory – Rastgele Erişim Belleği): Bir bilgisayar için geçici bellek olarak kullanılır. Genellikle çalışma verilerini ve makine kodunu geçici olarak depolamak için kullanılan, herhangi bir sırada okunabilen ve değiştirilebilen bir tür veri depolama birimidir. Bilgisayarda elektrik olduğu sırada verileri üzerinde tutar, bilgisayar kapandığında ram üzerindeki verileri siler. Bir HDD’ ye göre çok hızlıdır fakat depolama başına maliyet çok yüksektir.

Ses kartı: Bilgisayarda oluşturulan sesi hoparlör yolu ile dış ortama yaymak ve mikrofon ile alınan sesi bilgisayarın anlayabileceği bir koda dönüştürüp iç ortama aktarma görevini yapar.

Ekran kartı (GPU – Graphics Processing Unit – Grafik işlemci Birimi): Bilgisayarda grafikleri işlemek ve onları ekran veya diğer görüntüleme aygıtları sayesinde dış ortama aktarmakla görevlidir. Teknik anlamda kendi başına bir bilgisayara benzer, kendi grafik işlemcisi, video belleği ve giriş/çıkış birimi bulunabilir.

Sabit Disk (HDD, SSD, SSHD): Bilgisayardaki veriler bu birimde kalıcı olarak saklanır. İşletim sitemini kurup dosyalarımızı ve klasörlerimizi sakladığımız bölümdür. RAM’ e göre depolama boyutu çok fazladır fakat yavaştır.

Ethernet (Ağ Kartı): Bilgisayarın ağa bağlanmasını sağlayan birimdir. Bu yol ile diğer bilgisayarlar arasında haberleşme ve dosya transferi sağlar.

Modem: Kendisine bağlanan cihazı başka yerlerdeki ağlara bağlayan aygıttır. Biz bunu internete bağlanmak olarak biliriz.

2. Dış Donanım (Harici Donanım): Bir bilgisayar kasası dışında olan donanımlar dış donanımdır. Bunlara klavye, fare, mikrofon, kamera, monitör, yazıcı, kasa ve hoparlör örnektir.

Dış Donanımın açıklamaları:

Kasa (Sistem Birimi): İçinde bulundurduğu birimleri bir arada tutar, dış darbelerden korur, tozlanmasını önler ve iyi bir hava akışı sağlayarak donanımların serin kalmasına yardım eder.

Klavye: Üzerinde bulundurduğu harfler, sayılar, özel karakter ve fonksiyonlar sayesinde kullanıcıdan bilgisayara veri girilmesini sağlayan giriş birimidir.

Fare: Üzerindeki tuşlar sayesinde tıklama ve aşağı/yukarı kaydırma eylemlerini gerçekleştirir. Yüksek hareket kabiliyeti sayesinde ise işletim sistemi ve programlar üzerinde kolaylıkla gezinmenizi sağlar.

Hoparlör: Ses kartı tarafından oluşturulan ses sinyallerini kullanıcıya aktarmak için titreşimlerden yararlanır.

Kulaklık: Hoparlör ile aynı şekilde çalışır. Hoparlör birden fazla kişi için ses vermek amacı ile tasarlanmışken, kulaklık ise tek bir kişinin kullanması için tasarlanmıştır.

Yazıcı: Elektronik ortamdaki grafikleri ya da metinleri bir kağıt üzerine çizen bir çıkış birimidir.

Tarayıcı: Dış ortamdaki bir belgenin aynısını elektronik ortama taşımayı sağlayan bir giriş birimidir.

Monitör (Ekran): Ekran kartı sayesinde bilgisayarda işlenen verileri gözümüz ile görebilmemizi sağlayan bir çıkış birimidir. Buna ek olarak dokunmatik bir yüzeyi varsa aynı zamanda giriş ve çıkış işlemi yapmış olur. Buna bir örnek telefon ekranlarımızdır.

Bilgisayara kullanıcıdan veri alınabilmesi veya dış ortama bir verini sunulabilmesi için giriş ve çıkış birimleri gerekir. Giriş ve çıkış birimlerine verilen örnekler aşağıdaki gibidir.

Giriş Birimleri