Sevgi 
Çağımızda sıkça karşılaştığımız, yaşadığımız ya da tanık olduğumuz dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nedir, belirtileri nelerdir, DEHB nasıl tanımlanır hep birlikte inceleyelim.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), gelişime uygun olmayan yetersiz dikkat süresi, yaşa uygun olmayan aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ya da her ikisiyle tanımlanan bir bozukluktur. Akademik ve sosyal işlevlerde bozulmaya yol açar. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun tanı kriterleri Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM 5) tarafından belirlenmiştir. Gelin bu kriterlere birlikte bakalım:
Dikkat Eksikliği Ölçütleri:
- Belirli bir işe veya oyuna dikkatini vermekte zorlanır.
- Dikkati kolayca dağılır.
- Dikkatsizce hatalar yapar.
- Başladığı işi bitiremez.
- Kendisiyle konuşulurken dinlemiyormuş gibi görünür.
- Görev ve etkinlikleri düzenlemekte zorlanır.
- Yoğun zihinsel çaba gerektiren işleri yapmaktan kaçar -ev ödevi ya da okul aktiviteleri gibi-.
- Etkinlikler için gereken eşyaları kaybeder.
- Günlük etkinliklerde unutkandır.
Bunlardan en az 6 tanesinin, en az 6 aydır ve birden fazla ortamda görülmesi durumunda dikkat eksikliği olabileceği düşünülmelidir. Aşırı hareketlilik, bireyin, yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmayacak biçimde hareketli olmasıdır. Kişinin uzun süre hareketsiz kalamadığı, oturduğu yerde sürekli kıpırdadığı, sıklıkla yerinden kalkıp gezdiği ve/veya çok konuşması gibi belirtiler görürüz.
Hiperaktivite Ölçütleri:
- Eli ayağı kıpır kıpırdır.
- Oturduğu yerde duramaz.
- Gereksiz yere sağa sola koşturur ya da eşyalara tırmanır.
- Sakince oynamakta zorlanır.
- Sürekli hareket eder ya da sanki motor takılmış gibidir.
- Çok konuşur.
Dürtüsellik, kişinin kendini kontrol etmede sorun yaşamasıdır. Bireyin aceleci olması, isteklerini erteleyememesi, sık sık söz kesmesi, düşündüğünü hemen yapması, aklına geleni o anda söylemesi ya da sırasını beklemekte güçlük çekmesi gibi belirtilerle ayırt edebiliriz.
Dürtüsellik Ölçütleri:
- Sorulan soru tamamlanmadan yanıt verir.
- Sırasını beklemekte güçlük çeker.
- Başkalarının sözünü keser ya da oyunlarında araya girer.
Bu belirtileri ayrı ayrı görebileceğimiz gibi bir arada da tanım almış olarak görebiliriz. Bu da Birleşik olarak tanımlanır. Gelin ölçütler neymiş birlikte inceleyelim.
Birleşik: Dikkat Eksikliği & Hipearktif-Dürtüsel Ölçütleri:
- Yukarıda her iki gruptaki bulgulara bir arada rastlanabilir.
- Bu bulgular ısrarla devam eder ve/veya giderek artar,
- Öğrenme güçlükleri yaşar,
- Uyum sorunları oluşturur ise kişi birleşik tanısı alır.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, DEHB teşhisi konulabilmesi için yukarıda sıralanan belirtilerin çocuklarda 6 ya da fazlası, 17 yaş sonrası için en az 5 belirti olmalıdır. Ayrıca belirtilerin arada bir ortaya çıkması tanı için yeterli değildir. Bu belirtiler birçok ortamda (Okul, ev ve iş gibi iki veya daha fazla ortamda) ve çok sayıda kendini göstermiş olmalıdır.
Değerli okuyucumuz, burada okuduklarınız bilgilendirme amaçlıdır. DEHB tanısını psikiyatri uzmanları tarafından konulmaktadır. -Kişi eğer çocuksa çocuk-ergen psikiyatri birimi uzmanı tarafından tanı konur ya da kişi yetişkin bir bireyse erişkin psikiyatri birimi uzmanı tarafından DEHB tanısı konulmaktadır.-
